|
Elektrik akımına karşı gösterilen zorluğa direnç adı
verilir (R) harfi ile gösterilir. Birim OHM’dur ve harfiyle temsil edilir.

Direnç birimleri :
1 W = 1 x 10-3 KW (Kilo OHM)
1 W = 1 x 10-6 MW (Mega
OHM)
1 K W= 1 x 10-3 MW
Direnç Çeşitleri:
Direçler yapıldıkları malzemeye göre
- Karbon dirençler
- Telli dirençler
Olmak üzere ikiye ve yapılış tiplerini göre de
- Ayarlı dirençler
- Sabit değerli dirençler
Olmak üzere ikiye ayırabiliriz.
Özel Direçler:
Foto Direnç:
Foto direnç üzerine düşen ışık şiddetiyle ters orantılı olarak direnci
değişen bir devere elemanıdır. Üzerine düşen ışık şiddeti arttıkça dirençi
düşer. Işık şiddeti azaldıkça dirençi artar. Genellikle LDR ismiyle tanır. Foto
direnç hem AC devrede hem DC devrede aynı özellik gösterir.
Sıcaklıkla değişen direnç (Termistör):
Sıcaklıkla değişen dirençler özel olarak termistör ismiyle tanınırlar. Bu
dirençler
- NTC-Negatif sıcaklık katsayılı direnç
- PTC- Pozitif sıcaklık katsayılı direnç
Olmak üzere iki çeşittir.
NTC bulunduğu ortamdaki ısı miktarıyla ters orantılı olarak direnci değişen bir
devre elemanıdır. Isı yükseldikça direnci azalır, ısı azaldıkça direnci artar.
PTC bulunduğu ortandaki ısı miktarıyle doğru orantılı olarak dirençi değişen
bir devre elemanıdır. Isı düştükçe direnci azalır, ısı arrtıkça direnci artar.
Gerilimle değişen direnç (VDR-Voltage Dependent Resistor):
VDR veya VARISTOR ola rak tanınan direnç gerilim miktarıyla ters orantılı olarak
direnci değişen bir devre elemanıdır. Gerilim yükseldiğinde direnci düşer, gerilim
düştüğünde direnci artar.
Sabit Değerli Direnç Renk Kodları:
Direnç değerleri imalatçı firma tarafından iki şekilde belirtilir.
- Direnç değeri direncin üzerine rakamlarla yazılır.
- Direnç değeri direncin üzerine işaretlenen renk kodlarıyla belirtilir.
Renk kodlarını okumaya renklerin en yakın olduğu uç tarafından başlanır.
Birinci bantta siyah, gümüş, altın rengi ve ikinci bannta gümüş ve altın rengi
kullanılmaz. Direncin yapısının küçük oluşu nedeniyle renkler her iki uca aynı
uzaklıkta olabilir. O zaman yukarıdaki ip ucuna dikkkat etmek gerekir.
| RENKLER |
SAYI |
ÇARPAN |
TOLERANS |
SICAKLIK KATYSAYISI |
| Renksiz |
---- |
---- |
±% 20 |
---- |
| Gümüş |
---- |
10-2 |
±% 10 |
---- |
| Altın |
---- |
10-1 |
±% 5 |
---- |
| Siyah |
0 |
100 |
----- |
200 |
| Kahverengi |
1 |
101 |
±% 1 |
100 |
| Kırmızı |
2 |
102 |
±% 2 |
---- |
| Turuncu |
3 |
103 |
----- |
5 |
| Sarı |
4 |
104 |
----- |
25 |
| Yeşil |
5 |
105 |
±% 0,5 |
---- |
| Mavi |
6 |
106 |
±% 0,25 |
---- |
| Mor |
7 |
107 |
±% 0,1 |
---- |
| Gri |
8 |
108 |
±% 0,05 |
---- |
| Beyaz |
9 |
109 |
----- |
---- |

1.sayı
2. sayı çarpan
tolerans
( 5. çizgi ise sıcaklık katsayısı)
Örnekler:
1. Bant: 2. Bant 3. Bant 4. Bant
Kırmızı Sarı Turuncu Gümüş
2
4 10³
±%10
= 24x10³ W ±%10
= 24000 W ±%10
= 24K W ±% 10
Yukarıdaki renkleri verilen direncin değeri 24 KW ’dur. ±%10 toleransı bu
direncin 24 KW dan %10 fazla veya eksik değer taşıyabileceğini gösterir.
1. Bant: 2. Bant 3. Bant 4. Bant 5.
Bant
Yeşil Mavi Gri
Altın Altın
5 6
8
±%10-1 ±% 5
= 568x10-1 W ±%5
= 56,8 W ±%5
|